HẠN CHẾ TIẾP XÚC VÀ LAN TRUYỀN SỰ TIÊU CỰC:
TỰ BẢO VỆ NĂNG LƯỢNG CỦA MÌNH VÀ TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC
Tâm hồn của chúng ta là một mảnh đất màu mỡ – gieo gì thì sẽ mọc nấy. Mỗi khoảnh khắc ta cho phép mình nghe gì, xem gì, chú ý vào điều gì, hay gần gũi với ai, ta đều đang chọn lựa những hạt giống để gieo vào mảnh đất tinh thần này.
Gieo toàn tin tiêu cực, bạo lực, sân hận sẽ khiến trong người dần hình thành thói quen nghĩ tiêu cực, dễ cáu gắt và dễ mất niềm tin; ngược lại, gieo những điều lành, câu chuyện tử tế, kiến thức, và sách hay sẽ giúp ta bình tĩnh hơn, trí tuệ hơn và hiền hòa hơn.
Việc hạn chế tiếp xúc tiêu cực không phải là trốn chạy thực tại hay vô tâm, mà là hành động tự bảo vệ đầy trí tuệ. Không ai bắt buộc ta phải xem hết mọi thứ trên đời, nhưng ta cần ý thức rằng tâm trí ta sẽ trở nên giống y hệt những gì ta cho nó “ăn” mỗi ngày. Não bộ không phân biệt “việc của mình” hay “việc thiên hạ”; khi xem một đoạn bạo lực hay một tin tức khủng khiếp, cơ thể ta vẫn tiết ra hormone căng thẳng như thể chính ta đang ở trong tình huống đó. Tim đập nhanh, tay lạnh, đầu óc nặng nề. Lâu ngày, hệ thần kinh bị kéo căng, dẫn đến ngủ không sâu, dễ lo âu vô cớ, hay dễ nổi nóng với người thân. Tất cả chỉ vì ta đã cho phép những hình ảnh đó đi vào.
Thật ra, có những chuyện xảy ra ngoài kia mà ta không thể can thiệp, không giúp được gì, chỉ có thể đứng nhìn. Trong trường hợp đó, ta hoàn toàn có thể làm chủ việc cho phép hay không cho phép nó làm tổ trong đầu mình. Giữ cho tâm an chính là giữ gìn năng lượng tích cực, để còn đủ sức chăm sóc gia đình, làm những công việc tử tế, và giúp được những người đang thật sự hiện diện trong đời mình. Đó mới là trách nhiệm thực tế và ý nghĩa nhất.
Tuy nhiên, trí tuệ của sự tự bảo vệ không chỉ dừng lại ở việc ta tự lọc bỏ rác tinh thần cho mình, mà còn mở rộng ra thành trách nhiệm đạo đức không mang tiêu cực đến cho cuộc đời người khác. Giống như bệnh dịch, sự tiêu cực có tính lây lan. Khi ta mang những than phiền, lo lắng vô vọng, hay câu chuyện bi quan của mình đi kể, ta vô tình biến người nghe thành nơi chứa đựng độc tố tinh thần. Ta chuyển gánh nặng của mình lên vai họ, bắt họ phải tiêu tốn năng lượng để lắng nghe, đồng cảm, và sau đó tự mình xử lý mớ cảm xúc hỗn độn đó.
Ta cần phân biệt rõ giữa việc tìm kiếm sự giúp đỡ mang tính xây dựng và chỉ đơn thuần là xả rác tinh thần. Chia sẻ để tìm giải pháp, để nhận lời khuyên thì tích cực, nhưng chỉ tập trung vào việc than vãn, kể lể chi tiết nỗi đau mà không có bất kỳ ý định tìm kiếm lối thoát nào thì chỉ làm tăng thêm bi quan cho cả ta và người nghe. Mỗi người đều đang có những bài toán riêng – cơm áo, con cái, sức khỏe, tương lai – và cuộc đời vốn đã đủ thử thách rồi. Nếu ta còn tự tay rót thêm độc tố tinh thần vào mình mỗi ngày và lan truyền nó, thì ta đang tự làm khổ mình và làm khổ người khác.
Vì vậy, hãy tự đặt cho mình vài nguyên tắc nhỏ: Gặp tin nóng, thị phi, cãi vã thì lướt nhanh, không đọc bình luận, không đào sâu. Thay vào đó, hãy dành thời gian cho những thứ giúp ta hiểu biết hơn, nuôi dưỡng lòng từ, hoặc liên quan đến công việc và gia đình. Hãy sử dụng thời gian đó để nghe một giai điệu, đọc một chương sách hay, đi bộ, thở thật sâu, hoặc nhìn trời mây. Những việc đó nhỏ thôi, nhưng từng chút một, nó sẽ trả lại cho ta một cái đầu nhẹ và một trái tim ấm.
Hãy chọn giữ sạch “không gian tâm”, giống như ta giữ sạch nhà cửa: Cái gì bẩn, độc, không cần thì bỏ. Chỉ giữ lại những điều khiến mình sáng hơn, hiền hơn, mạnh mẽ hơn. Giữa một thế giới ồn ào, người biết bảo vệ tâm mình khỏi tiêu cực, không phải là người trốn chạy thực tại, mà là người đủ trí tuệ để không cho bóng tối vào nhà mình và cũng cần có Ý thức là không mang bóng tối đến nhà người khác.
